KISA CEVAP
Bilişim suçları TCK m.243–245/A'da düzenlenir: bir sisteme hukuka aykırı girme bir yıla kadar hapis veya adli para cezası, sistemi bozma veya verileri değiştirme altı aydan beş yıla kadar hapis, başkasına ait banka veya kredi kartını rızası dışında kullanarak yarar sağlama üç yıldan altı yıla kadar hapis gerektirir. Bu suçların tamamı asliye ceza mahkemesinde görülür. 7571 sayılı Kanunla bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık da (m.158/1-f) asliye cezaya geçmiştir. Dosyaların çoğu dijital delile dayandığı için imaj alma işleminin CMK m.134'e uygunluğu savunmanın merkezindedir.
Bilişim suçları neyi kapsar?
TCK'nın "Bilişim Alanında Suçlar" bölümü, bilgisayar, sunucu, telefon, banka altyapısı gibi verileri toplayıp işleyen sistemlere ve bu sistemlerdeki verilere yönelik fiilleri cezalandırır. Bölümde dört ana suç tipi vardır:
- Bilişim sistemine girme (m.243),
- Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme (m.244),
- Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (m.245),
- Yasak cihaz veya programlar (m.245/A).
Bu suçlar tüzel kişi yararına işlenirse tüzel kişi hakkında ayrıca güvenlik tedbirlerine hükmolunur (m.246). Uygulamada en sık gördüğümüz dosyalar başkasının e-posta veya sosyal medya hesabına girilmesi, eski çalışanın şirket sistemine erişmesi, kart bilgileriyle internetten alışveriş ve kart kopyalama düzenekleridir.
Bilişim sistemine girme (m.243)
Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren ya da orada kalmaya devam eden kişi bir yıla kadar hapis veya adli para cezası alır. Bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemlerde (ör. ücretli yayın veya internet hizmeti) ceza yarıya kadar indirilir. Girme sonucunda sistemdeki veriler yok olur veya değişirse ceza altı aydan iki yıla kadardır.
Sisteme girmeden, teknik araçlarla bir sistemin kendi içinde veya sistemler arasındaki veri nakillerini izleyen kişi ise bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası alır (m.243/4).
Bu suçta en çok tartışılan konu "hukuka aykırılık"tır. Şifreyi bir zamanlar hesap sahibinden öğrenmiş olmak veya ortak kullanılan bir cihazda oturumun açık kalması, girişi her zaman hukuka uygun hâle getirmez; ama yetkinin sınırlarının ne olduğu her dosyada ayrıca incelenir. Eşler arasındaki telefon ve hesap incelemeleri bu suçun en sık konu olduğu alanlardandır.
Sistemi engelleme, bozma, verileri değiştirme (m.244)
| Hüküm | Fiil | Yaptırım |
|---|---|---|
| 243/1 | Sisteme hukuka aykırı girme veya orada kalma | 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası |
| 243/2 | Bedel karşılığı yararlanılan sistemlerde | Ceza yarıya kadar indirilir |
| 243/3 | Girme sonucu verilerin yok olması veya değişmesi | 6 aydan 2 yıla kadar hapis |
| 243/4 | Veri nakillerini teknik araçla izleme | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis |
| 244/1 | Sistemin işleyişini engelleme veya bozma | 1 yıldan 5 yıla kadar hapis |
| 244/2 | Verileri bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme, var olan verileri başka yere gönderme | 6 aydan 3 yıla kadar hapis |
| 244/3 | Bu fiillerin banka, kredi kurumu ya da kamu kurum veya kuruluşunun sisteminde işlenmesi | Ceza yarı oranında artırılır |
| 244/4 | Bu fiillerle haksız çıkar sağlanması (başka suç oluşturmuyorsa) | 2 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası |
Fidye yazılımları, servis dışı bırakma saldırıları, şirket veritabanının silinmesi veya değiştirilmesi bu madde kapsamında değerlendirilir. Dördüncü fıkra "başka bir suç oluşturmaması" şartına bağlıdır; aynı fiil dolandırıcılık gibi daha ağır bir suçu oluşturuyorsa o suç uygulanır.
Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (m.245)
| Hüküm | Fiil | Yaptırım |
|---|---|---|
| 245/1 | Başkasına ait kartı ele geçirip veya elinde bulundurup, rızası olmadan kullanarak ya da kullandırarak yarar sağlama | 3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası |
| 245/2 | Başkalarının banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte kart üretme, satma, devretme, satın alma veya kabul etme | 3 yıldan 7 yıla kadar hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezası |
| 245/3 | Sahte veya üzerinde sahtecilik yapılmış kartla yarar sağlama | 4 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası |
| 245/A | Münhasıran bu suçların işlenmesi için yapılmış cihaz, program, şifre veya güvenlik kodunu imal, ithal, sevk, nakil, depolama, kabul, satış, satışa arz, satın alma, başkasına verme veya bulundurma | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası |
Birinci fıkradaki suç ayrılık kararı verilmemiş eş, üstsoy, altsoy, aynı derecedeki kayın hısımları, evlat edinen veya evlatlık ya da aynı konutta yaşayan kardeş zararına işlenirse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (m.245/4). Bu şahsi cezasızlık hâli yalnızca birinci fıkra için geçerlidir.
m.245'te etkin pişmanlık
Birinci fıkradaki fiiller bakımından malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri (TCK m.168) uygulanır (m.245/5). Fail, pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse; bu kovuşturma başlamadan önce olursa cezanın üçte ikisine kadarı, hüküm verilmeden önce olursa yarısına kadarı indirilir. Kısmi iadede mağdurun rızası aranır. Sahte kart üretme (m.245/2) ve sahte kartla yarar sağlama (m.245/3) için bu indirim öngörülmemiştir. Şartların ayrıntısını etkin pişmanlık yazımızda anlattık.
Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılıkla ilişkisi (m.158/1-f)
Dolandırıcılık suçunun bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi TCK m.158/1-f'de nitelikli hâl olarak düzenlenir. Bu bentte ceza dört yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Ayrımın özü şudur: m.243–245'te fiil sistemin kendisine veya karta yönelir; m.158/1-f'de ise bir kişi hileyle aldatılır ve bilişim sistemi bu aldatmanın aracı olarak kullanılır. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında sosyal medya veya mesajlaşma uygulamasının yalnızca iletişim aracı olarak kullanılması, tek başına 158/1-f için yeterli görülmez. Bu durumda olay basit dolandırıcılık olarak kalabilir. Kart bilgilerinin internette kullanıldığı dosyalarda ise fiilin m.245 mi yoksa m.158/1-f mi olduğu somut olayın özelliklerine göre tartışılır ve sonuç cezayı ciddi biçimde değiştirir.
7571 sayılı Kanunla görev değişikliği
25 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7571 sayılı Kanunla 5235 sayılı Kanun m.12 değiştirildi ve nitelikli dolandırıcılık ağır ceza mahkemesinin görevinden çıkarıldı. Bu tarihten sonra açılan davalar asliye ceza mahkemesinde görülür. Suçun tanımı ve cezası değişmedi. O tarihte ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan dosyalar bakımından geçiş kuralının ve tutukluluk sürelerine etkisinin dosya özelinde ayrıca incelenmesi gerekir.
31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanunla TCK m.158'e dördüncü fıkra eklendi. Buna göre dolandırıcılığa iştirak, yalnızca kendi banka hesabını, ödeme aracını veya hesabın kullanımı için gerekli bilgi ya da araçları, kendisine veya başkasına haksız yarar sağlamak amacıyla başkasına vermekten ibaretse ceza yarı oranında indirilir. Uygulamada "hesap kiralama" veya "IBAN verme" olarak bilinen dosyalarda bu hüküm cezayı doğrudan etkiler; fiil suç olmaktan çıkmamıştır.
Aynı Kanunla CMK'ya eklenen m.128/A, nitelikli hırsızlığın bilişim sistemi kullanılarak işlenen hâli (m.142/2-e), m.158/1-f ve l bentleri ile m.245 suçlarından elde edilen değerlerin bulunduğu hesaplar için bankalara, ödeme kuruluşlarına ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına hesabı en fazla kırk sekiz saat askıya alma imkânı tanıdı. Bu süre içinde hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle el konulabilir. Hesabı bloke edilen kişilerin bu süreye ve el koymanın dayanağına dikkat etmesi gerekir. Bu konuyu nitelikli dolandırıcılık suçu sayfasında ayrıca ele aldık.
Dijital delil, imaj alma ve CMK m.134
Bilişim suçlarında dosyanın ağırlığı neredeyse her zaman dijital delildedir: IP kayıtları, abonelik bilgileri, banka hareketleri, cihazdan elde edilen yazışmalar. Dosyada ilk baktığımız şey, bu delilin nasıl ve hangi kararla elde edildiğidir.
Şüphelinin kullandığı bilgisayar, telefon ve kayıt ortamlarında arama, kopyalama ve el koyma CMK m.134'te düzenlenir. Mevcut metne göre bu tedbir, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı hâlinde hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcı kararıyla yapılır; savcı kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Cihaza el konulduğunda sistemdeki bütün verilerin yedeği, yani imajı alınır ve bu yedeğin bir kopyası istenirse şüpheliye veya müdafiine verilerek tutanağa bağlanır.
İmaj alma sırasında hash değerinin hesaplanıp tutanağa yazılması, verinin sonradan değişmediğini gösteren en önemli güvencedir. Hash değeri bulunmayan, inceleme kopya yerine asıl cihaz üzerinde yapılan veya kopyası şüpheliye verilmeyen dosyalarda delilin güvenilirliği tartışılır. Usule aykırı elde edilen delilin hükme esas alınamayacağını hukuka aykırı delil yazımızda anlattık.
AYM'nin CMK m.134 iptal kararı
Anayasa Mahkemesi 12 Şubat 2026 tarihli, E.2023/128, K.2026/36 sayılı kararıyla CMK m.134'ün bilgisayarlarda arama, kopyalama ve el koymaya ilişkin hükümlerini, kişisel verilerin saklanması, silinmesi ve sınırlandırılmasına dair yeterli güvence bulunmadığı gerekçesiyle iptal etti. Karar 25 Mayıs 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı; iptal, dokuz ay sonra 25 Şubat 2027'de yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar m.134 uygulanmaya devam ediyor. Yasa koyucunun bu sürede yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.
Görevli mahkeme, şikâyet ve kanun yolu
TCK m.243, 244, 245 ve 245/A'daki suçların hiçbirinde üst sınır on yılı aşmadığından bu davalar asliye ceza mahkemesinde görülür. 7571 sayılı Kanun sonrası bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık da asliye ceza mahkemesinin görevindedir. Bu dosyaları İzmir ceza avukatı olarak takip ederken teknik raporları, IP ve log kayıtlarını savcılık aşamasından itibaren ayrıntılı inceliyoruz; çünkü bir IP adresinin bir aboneye ait olması, fiili o kişinin işlediğini tek başına göstermez.
Bu suçlar şikâyete bağlı değildir; savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır. Yetişkin failler bakımından CMK m.253'teki uzlaştırma listesinde de yer almazlar. Sisteme girme suçunda (m.243/1) ceza üst sınırı bir yıl olduğundan hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme veya adli para cezasına çevirme gibi seçenekler daha sık gündeme gelir.
Hüküm iki hafta içinde istinafa, istinaf kararı da iki hafta içinde temyize götürülebilir. Tutuklama, adli kontrol, el koyma ve hesap blokesi kararlarına karşı itiraz süresi CMK m.268 uyarınca iki haftadır. Süreleri süre hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Eşimin telefonuna onun şifresiyle girmek suç mu?
Şifrenin bilinmesi, girişi kendiliğinden hukuka uygun yapmaz. Hesap sahibinin açık veya örtülü rızasının bulunup bulunmadığı belirleyicidir. Rıza yoksa TCK m.243 kapsamında bilişim sistemine girme suçu tartışılır; yazışmaların kopyalanması veya paylaşılması ayrıca özel hayatın gizliliği veya kişisel verilere ilişkin suçları gündeme getirebilir.
Başkasının kartıyla internetten alışveriş hangi suçtur?
Kartın fiziken ele geçirilip kullanılması m.245/1 kapsamındadır. Kart bilgilerinin hileyle elde edilip internette kullanıldığı dosyalarda ise fiilin m.245 veya bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık (m.158/1-f) olarak nitelendirilmesi olayın özelliklerine göre değişir.
Hesabım bloke edildi, ne yapabilirim?
CMK m.128/A uyarınca kurumlar hesabı en fazla kırk sekiz saat askıya alabilir; bu sürede el koyma kararı verilmezse askı kalkar. El koyma kararı verilmişse karara karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir ve hesaptaki paranın suçla bağlantısının bulunmadığı belgelerle ortaya konur.
Kart bedelini ödersem dava düşer mi?
Dava düşmez; m.245 şikâyete bağlı değildir. Birinci fıkradaki suçta zararın tamamen giderilmesi, zamanına göre TCK m.168 uyarınca cezada indirim sağlar.
Bilişim suçu davası hangi mahkemede görülür?
TCK m.243–245/A suçları ve 7571 sayılı Kanun sonrası bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık asliye ceza mahkemesinde görülür.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.142, m.158, m.168, m.243, m.244, m.245, m.245/A, m.246: mevzuat.gov.tr
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.128/A, m.134, m.253, m.268: mevzuat.gov.tr
- 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun, m.12: mevzuat.gov.tr
- 7571 sayılı Kanun (RG 25.12.2025, S.33118): resmigazete.gov.tr
- 7589 sayılı Kanun (RG 31.7.2026), TCK m.158/4 ekleyen hüküm: resmigazete.gov.tr
- Anayasa Mahkemesi, 12.2.2026, E.2023/128, K.2026/36 (RG 25.5.2026, S.33264): normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir. Her dosyanın delil durumu ve usul özellikleri farklıdır; somut bir olayda sonuç, dosyanın kendi koşullarına göre değerlendirilir.
